‘Ik heb geleerd de wind weer in de zeilen te zetten’

Mattie ligt ontspannen achterover in het ijskoude kanaalwater. “Ik dobber lekker mee, de kou doet me niet zoveel.” Om hem heen hijgen anderen op de kade na van hun koudwaterdip. Sommigen bibberend van de adrenaline. Het is dag drie op de Flying Dutchman en de groep herstelsporters heeft de eerste schroom allang overboord gegooid. Het avontuur begon drie dagen eerder, in de vertrekhal van Schiphol…

“Ja, nu gaat het echt gebeuren.” Met een mix van nieuwsgierigheid en avontuurlijke zin druppelen de herstelsporters één voor één binnen. Warme begroetingen in de vertrekhal van Schiphol waar de spanning voelbaar is. Iedereen is goed voorbereid voor vertrek naar Schotland, waar zeilschip de Flying Dutchman klaarligt voor een bijzondere week.

Doelen die verder gaan dan het fysieke
Bewegen binnen je eigen mogelijkheden om te werken aan herstel. En streven naar doelen die verder gaan dan alleen het fysieke. Dat is de basis van herstelsport. Natuurlijk gaat het deze week ook om:
– je grenzen nog beter leren kennen
– je vertrouwen versterken – in jezelf en in anderen
– rust nemen tussen de inspanning door en plezier maken
– en genieten van de adembenemende Schotse natuur en de stilte

Oban: alle hens aan dek
Na een vlotte vlucht slingert de bus door de Highlands. Achter elke bocht een ander plaatje: glooiende heuvels, ruige toppen, schapen en typisch Schotse huisjes. Dan duikt Oban op, met zijn haventje vol bootjes op het glinsterende water. Er is nog genoeg tijd om door het pittoreske havenstadje te dwalen, langs de vissersbootjes en de pubs. De geur van fish & chips hangt in de lucht.
Dan wordt het vanzelf tijd om de Flying Dutchman op te gaan. “Welkom aan boord. We zijn er. Ja, we zijn er écht. Na zoveel maanden opwerken met ups en soms wat downs.” Michèl heet niet alleen iedereen welkom, maar licht ook de praktische zaken toe. “We werken met een dagaanspreekpunt, dat is handig voor de groep. Er zijn ook corveetaken. Maak daar onderling even een rooster en zet erbij wie het aanspreekpunt van die dag is. We gaan een gevarieerd beweegprogramma tegemoet. Dat wordt geweldig mooi.” Naast vermoeidheid overheerst vooral: ‘Jaaa, zin in dit avontuur!’

Squats, push ups en Schots zeewater
Na een lange reisdag vertrekken de meesten al vroeg naar hun hut. Morgen wordt iedereen namelijk al bij het ochtendgloren op het dek verwacht.
De volgende dag begint met beweging. Met de ochtendmist nog boven het water wandelen en dribbelen de eersten al naar de pier van Oban. Er is een circuittraining voorbereid met verschillende materialen. Met push ups, roeien, touwtjespringen en andere oefeningen maken de sporters de spieren wakker. Steeds met een paar minuten joggen tussendoor. Met deze weidsheid om je heen voelt iedere push up anders dan thuis. Met emmers koud Schots zeewater komt daarna de echte energieboost. Het laat bijna niemand onberoerd. Op de boot wacht de beloning: een ongekend lekker Engels ontbijt.

Man over boord
Met een volle maag volgt de veiligheidsinstructie van schipper Aries. Terwijl het schip koers zet richting Crinan, legt hij met zijn karakteristieke mix van helderheid en humor uit wat hij van iedereen verwacht. “Vroeger werd gezegd dat vijftig procent van de lading verloren kon gaan. Wees gerust. Dat proberen we niet te doen. Wij gaan uit van maximaal tien procent. Maar even serieus, het is natuurlijk goed om te weten wat je moet doen bij man over boord. Roep zo hard mogelijk ‘man over boord’, verlies de persoon niet uit het oog en gooi alles wat drijft in het water. Zorg voor elkaar en gebruik je verstand – dan brengen we iedereen veilig thuis.”
De groep hangt aan zijn lippen als hij vertelt welke dieren we onderweg tegen kunnen komen: “Rond de Sound of Luing zie je veel beesten. Een adelaarsnest, bruinvissen en met een beetje mazzel dolfijnen. De wind komt uit westelijke richting, die trekt vanmiddag aan.”

De eerste uitdaging
Na de broodjes en soep van kok Shian gaat de groep van boord voor de Crinan Trail. Een indrukwekkende en uitdagende tocht over voornamelijk smalle paadjes, kronkelend omhoog naar de top. Modder kleeft aan wandelschoenen. Handen zoeken houvast aan boomstammen. De steile klimmetjes maken het een pittige wandeling. En dan, hijgend de laatste meters, zien we het uitzicht: verbluffend mooi.

Dobberen in het kanaal
Zoals alle ochtenden start ook de volgende dag met squads, push ups, boksen, rekken en jumping jacks. Een energiek begin van de dag in het eerste ochtendlicht waar je de rest van de dag plezier van kunt hebben. De koudwaterdips vinden afwisselend plaats in een kanaal even verderop, direct vanaf de boot de zee in of met emmers. Waar de een niet kan wachten om het koude water weer uit te gaan, ligt Mattie ontspannen in het kanaal: “Ik dobber lekker mee, de kou doet me niet zoveel.”

Met je buddy
Na de gezamenlijke trail van gister krijgt iedereen vandaag de tijd om met zijn buddy op pad te gaan. “Ga lekker op ontdekking. Geniet met je buddy of in een klein groepje van Isle of Mull, een prachtig eiland. Struin langs het strand of wandel de heuvels op. Alles kan”, brieft Peter enthousiast.

Het beweegprogramma biedt variatie en genoeg fysieke uitdaging voor alle deelnemers. Van krachtoefeningen tot wandelen in groepsverband of in een klein groepje. En van yoga tot het hijsen van de zeilen.
Dat je sport kunt inzetten om te werken aan je herstel gaf voor Sandra de doorslag om zich aan te melden voor het herstelsporttraject. “Sport is heel belangrijk voor mij, onder andere om mijn hoofd leeg te maken. Ik zat al in een hersteltraject en sporten hielp daarbij. Ik merkte dat ik er nog niet was en dat dit een mooie aanvulling zou zijn. En daarbij: het buiten zijn, op een schip, de rust op het water. Wie maakt dat mee?”
Als de avond valt en iedereen rond de tafel schuift, met vermoeide benen en rode wangen van de wind, komen de verhalen los. Kok Shian tovert dagelijks heerlijke maaltijden uit haar kleine kombuis. Iedere dag klinkt bewonderend applaus als de voedzame, verse en altijd verrassend lekkere maaltijd op tafel staat. Met altijd keuze genoeg voor iedereen.

In iedereen schuilt kracht
Wat voor herstel geldt, geldt ook voor de wandelingen deze week: je weet niet precies hoelang ze duren of welke uitdagingen je tegenkomt. Wat wel duidelijk is, is dat tijdens lange hikes door het Schotse landschap gesprekken ontstaan die raken. Deelnemers delen gedachten over doorzetten als het moeilijk is, over de ups en downs die bij herstel horen en over de dingen die ze achter zich willen laten. Zo ontstaat broederschap tijdens de reis. Wouter is dankbaar dat hij de mensen in de groep heeft leren kennen. “In iedereen schuilt verdriet, maar ook heel veel kracht. Dat bewonder ik en geeft motivatie om door te gaan.”

Stilte op het water
Voor wie wil sterker wil worden, geldt dat rust en herstel net zo belangrijk zijn. Terwijl Michael een powernap neemt, verdiepen Auke en Daniëlle zich in hun boek. De anderen spelen een spelletje, luisteren muziek of staren simpelweg naar de zee. Op de eerste dag schreef Daniëlle ‘balans’ op een gele post-it. Voor haar een belangrijk doel deze week. Ze zegt daarover: “Ik heb geleerd dat als ik te veel geef, dat ik daar last van krijg. Zonder wrijving geen glans, dus het is goed om de grens op te zoeken, maar daarbij blijf ik de balans in de gaten houden.”
Soms komen emoties juist omhoog op momenten van rust en stilte. Jenny vertelt: “Vanmorgen stond ik op het dek met m’n rug tegen een muur die lekker warm was. Ik was in m’n eentje, het was een moment voor mezelf en ik voelde me dankbaar dat ik er nog ben. Ik vond dat emotioneel en ook heel fijn.”

Het 1, 2, 3’tje
Het bewust zijn van je gevoel – fysiek en mentaal – krijgt dagelijks aandacht tijdens de 1, 2, 3-momenten. In één woord deel je je gevoel op dat moment. In twee woorden vertel je wat je meeneemt van deze dag. En in drie woorden wat je uitdagingen voor morgen zijn. Daarna heeft iedereen de kans om er een vraag aan iemand over te stellen.
Er vallen ontroerende woorden. Woorden van trots, dankbaarheid en je nek uitsteken om te groeien. De openheid en eerlijkheid naar elkaar is bewonderenswaardig. Ian: “Ik heb veel gedaan om een nieuwe ‘ik’ te worden. Ik voel nu dat ik sta waar ik wil staan. En dat ik mezelf mag zijn.”

De laatste berg
De laatste grote fysieke uitdaging vormt de klim naar de hoogste zendmast op berg Dùn da Gaoithe – acht kilometer wandelen, vooral bergopwaarts en daarna weer acht kilometer terug. De laatste kilometers zijn zwaar. Kleine stapjes, doorademen en volhouden. Auke en Wouter nemen rugzakken over van wie het zwaar heeft. Met steuntjes in de rug, ook letterlijk, komt de groep boven. Met een lach en soms een traan. Euforie op de top. High fives, omhelzingen en brede glimlachen terwijl de gure wind door de kleding snijdt.
Wie het wil zoekt een mooie steen om op te schrijven wat je op de berg achter wilt laten. Met een krachtige zwaai wordt die naar beneden gegooid.
Wat overwegend het gevoel is bij het reflectiemoment na het eten? Trots, voldaan, dankbaar, blij en tevreden. Carlo: “Het geeft een heel warm gevoel dat ik het geflikt heb. Dat ik de top gehaald heb, dat wij dat samen als groep hebben gedaan. Dat geeft een voldaan gevoel. De reis heeft me geleerd de wind in de zeilen te zetten en door te gaan. De juiste wind is er niet altijd, maar die kun je wel opzoeken als je vooruit wilt komen.”

1 van 9

Lachend naar huis
Jacqueline, Michèl en Peter spreken hun oprechte trots uit en delen welke groei zij hebben gezien tijdens het traject. Dankzij Mark, Wouter en Ian wordt het nog een hilarische laatste avond aan boord. “Zelden zó hard gelachen”, zegt iemand na afloop van de absurd komische Schotse quiz met vragen over de afgelopen week en onderdelen als ‘wie heeft de langste?’ en ‘de Schotse otter’.
Geen betere manier om deze herstelsportreis af te sluiten.

Met een terugkomdag voor alle deelnemers sluiten we de herstelsportcyclus 2025 af op 6 november op het NLVi in Doorn.

Ook in 2026 een NPSB herstelsportcyclus
In 2026 start de NPSB weer met een herstelsportcyclus. Ben of ken je een collega die gemotiveerd is om sport en bewegen in te zetten om bij te dragen aan het herstel? Stuur een e-mail inclusief een beschrijving van je situatie en motivatie naar Jacqueline Rustidge en Michèl Hagenbeek van de st.NPSB, npsbkantoor@politiesport.nl.